2 رئیس جمهوری که آمریکا در 3 ژانویه دستگیر کرد

امروز سیزدهم دی ، مصادف با 3 ژانویه ، سالروز دستگیری "مانوئل نوریه گا"، رئیس جمهور وقت پاناما بعد از حمله آمریکاست و از عجائب روزگار این که دقیقاً 37 سال بعد و در 3 ژانویه 2026 ، اتفاق مشابهی در آمریکای لاتین رخ داد و این بار، ایالات متحده به کشور ونزوئلا تجاوز کرد و رئیس جمهورش "نیکلاس مادورو" را بازداشت کرد و ربود.

 به این مناسبت نگاهی کوتاه می اندازیم به آنچه 387 سال پیش رخ داد:

در 20 دسامبر 1989 جرج بوش، رئیس جمهور وقت آمریکا دستور حمله به پاناما را صادر کرد. حمله با مشارک 27 هزار نظامی آمریکایی صورت گرفت، حدود 5 روز درگیری های نظامی ادامه یافت، حکومت پاناما سرنگون شد و 2 هفته بعد در روز سوم ژانویه همان سال - که امروز دقیقاً مصادف با همان روز است-   مانوئل نوریه‌گا، رئیس جمهور پاناما دستگیر و برای محاکمه به آمریکا منتقل شد. 

  نام عملیات Operation Just Cause  (آرمان عادلانه) بود و نیروی ویژه دریایی (SEAL)، لشکر 82 هوابرد و "دلتا فورس" در آن مشارکت داشتند. 

نوریه گا پیش از ریاست جمهوری پاناما، 30 خبرچین سابق سازمان آژانس اطلاعات مرکزی آمریک بود. او سال های زیادی هم رئیسسرویس اطلاعاتی پاناما بود و هر گونه مخالفی را به شدت سرکوب می کرد و کار آمریکا نیز در قبال متحدش، حمایت و چشم پوشی بر سرکوب و نقض گسترده حقوق بشر بود.  
به گزارش عصر ایران، بعد از به قدرت رسیدن بوش در آمریکا ، روابط آنها به تیرگی گرایید و ناگهان نوریه‌گا را متهم کردند به قاچاق مواد مخدر ؛ ولی تحلیلگران می گویند این مهره سابق CIA به این دلیل مورد حمله واقع شد که پس از قدرتمند شدن، به کشورهای چپ نزدیک شده بود و برای آمریکا مهم بود که با قدرت نمایی در آمریکای جنوبی، به دیگر کشورهای منطقه هشدار دهد؛ ضمن این که کنترل کانال پاناما برای آمریکا بسیار مهم و راهبردی بود. 

نوریه گا، که بعد از سرنگونی حکومتش سرگردان بود، چند روزی را در نقاط مختلف کشورش مخفی شد و سرانجام به سفارت واتیکان در پاناما پناه برد به این امید که با مصونیت آنجا، بتواند خلاصی یابد. 

آمریکایی ها که نمی خواستند با ورود به سفارت واتیکان، افکار عمومی را علیه خود تهییج کنند، اطراف سفارت را پر کردند از بلندگوهای بسیار قوی و به مدت 10 شبانه روز با صدای بلند موسیقی پخش کردند تا این که نوریه گا دیگر نتوانست طاقت بیاورد و خود را در روز 3 ژانویه تسلیم کرد. او را به میامی بردند، محاکمه و تا سال 2017 زندانی اش کردند. در آن سال او را که مهیای جراحی مغز می شد را به حبس خانگی بردند ولی بعد از عمل، فوت کرد و پرونده اش بسته شد. 

 علاوه بر حمله به ونزوئلا و پاناما، ایالات متحده سابقه ای طولانی در مداخله نظامی در آمریکای لاتین دارد.
گواتمالا در ۱۹۵۴ شاهد کودتای آمریکایی و سرنگونی دولت منتخب خاکوبو آربنز بود که همین امر آغازگر دهه‌ها بی‌ثباتی و جنگ داخلی در این کشور شد.
در سال 1961 و در عملیاتی با نام  Bay of Pigs Invasion که توسط نیروهای نیابتی رخ داد، کوبا نیز تحت حمله قرار گرفت ولی عملیات شکست خورد و موقعیت فیدل کاسترو تقویت شد. 

 در 1965 ، آمریکا برای جلوگیری از بازگشت دولت چپ گرا به جمهوری دومینیکن نیروی مسلح فرستاد و در 1983 به گرانادا لشکر کشی کرد و در عملیات Operation Urgent Fury  دولت مارکسیستی آن را سرنگون ساخت. 

 در سال 1973 نیز با طراحی و اجرای کودتا در شیلی ، سالوادور آلنده را سرنگون کرد تا دیکتاتوری به نام پینوشه جایگزینش شود.

 دهه 1980 میلادی نیز سراسر آکنده بود از حمایت آمریکا از شورشیان "کنترا" علیه دولت ساندینیست ها. 

بنابراین آنچه امروز در ونزوئلا رخ داد، ادامه مداخلات تاریخی آمریکا در کشورهای جهان و از جمله آمریکای لاتین است، حال چه به وسیله مداخله مستقیم نظامی، چه از طریق حمایت از نیروهای نبابتی و چه با کودتا، درست مانند آنچه در 28 مرداد 1332 در ایران انجام داد، دولت محمد مصدق را سرنگون کرد و ایران را برای دهه ها درگیر مشکلات عدیده ساخت.